दूषित पाण्यामुळे कोण कोणते आजार होतात?

सध्या पावसाळ्याचे दिवस सुरु आहेत. पावसाच्या साचलेल्या दूषित पाण्यामुळे अनेक साथीचे रोग पसरतात. नकळत दूषित पाणी प्यायलं जातं. त्यामुळे आजारांना सामोरं जावं लागतं. पण जुलाब, उलटी, टायफॉइड, गॅस्ट्रो, विषाणू, जीवाणूंचे आजार, जंतूची वाढ यांसारखे आजार होतात. याची बहुतांश जणांना माहिती नसते. त्यामुळेच जलजन्य आजारांचे तोटे काय असतात हे देखील समजून घेतलं पाहिजेत.

दूषित पाण्यापासून पाच ते सहा प्रकारचे आजार होतात. त्यात गॅस्ट्रो हा पहिला आजार. गॅस्ट्रोच्या आजारात रुग्णाला उलटी, जुलाब होतात. दूषित पाणी प्यायल्यानंतर चार ते पाच तासात ही लक्षणं दिसू लागतात. पावसाळ्यात ही लक्षणं साथीच्या आजारासारखी पसरतात. उलटी, जुलाब झाल्याने शरीरातील पाण्याचं प्रमाण कमी होतं. रुग्णाला दूषित पाणी झाल्याने गॅस्ट्रो होतो. शरीरातील पाणी कमी झाल्याने अखेर रुग्णाला सलाइन लावण्याची वेळ येते.

दूषित पाण्याच्या माध्यमातून शरीरात विषाणूंचा प्रवेश होतो. जलजन्य आजारांमुळे पोटांचे विकार बळावतात. दूषित पाणी प्यायल्यानंतर एक ते दोन दिवसात खूप जुलाब सुरु होतात. पोटात खूप दुखतं, कळा येतात. तीन ते चार दिवसात प्रकर्षाने ताप येतो. त्यामुळे अनेकदा अॅन्टीबायोटिक्स देऊन रुग्णाला बरं केलं जातं. दूषित पाण्यामुळे काविळीसारखा तिसरा प्रकार होतो. काविळीमध्ये हेपेटायटिस 'ए' किंवा 'इ' हे प्रकार झाल्याचं आढळतात. हा आजार दूषित पाण्यातून होतो यावर विश्वास बसत नसला तरी ते सत्य आहे. दूषित पाणी प्यायल्यानंतर सात ते आठ दिवसात उलट्या, ताप, लघवी पिवळी होणं किंवा भूक मंदावणं ही लक्षणं दिसतात. त्याशिवाय चार ते पाच दिवसांनी डोळे पिवळे दिसायला लागतात. महिना ते दीड महिन्यात हा आजाराची लक्षणं कायम राहतात. ९० ते ९५ टक्के नागरिकांमध्ये हा आजार दिसून येतो. टायफॉईड हा आणखी एक आजार दूषित पाण्यामुळे होतो. चार ते पाच दिवसात मोठ्या प्रमाणात ताप येतो. पोटात खूप दुखतं. उपचार न घेतल्यास टायफॉइडचे जंतू रक्तात मिसळतात. यामध्ये काही रुग्ण दगावण्याची भीती असते.

उपचार काय कराल ?

पावसाळ्यात पाणी पिताना शुद्ध करून पिणं हा सर्वोत्तम उपाय. त्याकरता विविध माध्यमांचा वापर करता येऊ शकतो. पाणी उकळून प्यावं. मेडिक्लोर ड्रॉप्स पाण्यात टाकल्यानंतर ते प्यावं. त्यामुळे पाण्यात साचलेली माती अथवा गाळ हा तळाशी जाऊन आपल्याला स्वच्छ पाणी मिळतं. पावसाळ्याच्या दिवसात बाहेरचं खाणं टाळावं. पाणीपुरी, भेळ अथवा इतर पदार्थ खाणं टाळलं पाहिजे. उलट्या, जुलाबांमुळे शरीरातील पाणी कमी होतं. त्यावेळी मीठ- साखर पाणी सतत पित राहावं. त्यामुळे शरीराला आराम मिळू शकतो. ओआरएस पावडर मिळते. ती एक लीटर पाण्यात टाकून प्यावी. टेट्रा पॅक्स देखील उपलब्ध आहेत ते प्यावं. नारळाचं पाणी घ्यावं. मात्र ग्लुकॉन डी अथवा कोल्ड ड्रींक्स घेणं या दिवसात टाळावं.